Khi chụp MRI có nên tiêm thuốc cản Từ không? Đây là câu hỏi mà rất nhiều người băn khoăn khi được bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) kèm theo việc tiêm thuốc cản từ. Vì nhiều người cảm thấy lo ngại: Liệu thuốc cản từ có an toàn? Có gây dị ứng, tác dụng phụ hay làm tổn hại đến sức khỏe về lâu dài?. Tuy nhiên, tùy theo từng trường hợp mà bác sĩ sẽ chỉ định khi nào cần tiêm thuốc và khi nào không cần tiêm. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc liên quan đến việc chụp MRI có nên tiêm thuốc cản từ không, và những điều cần lưu ý trước khi đưa ra quyết định. Hãy cùng tìm hiểu để đưa ra quyết định đúng đắn và an tâm hơn nhé!
I. Chụp MRI và thuốc cản từ là gì?
1. Chụp MRI là gì?
MRI (Magnetic Resonance Imaging) – là phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, sử dụng từ trường mạnh kết hợp với sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của các mô mềm như não bộ, tủy sống, khớp, mạch máu và các cơ quan nội tạng – những vùng mà các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác có thể khó phát hiện bất thường. Ngoài ra, MRI được đánh giá là an toàn vì không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa cho người bệnh.
2. Thuốc cản từ MRI là gì?
Thuốc cản từ MRI là loại thuốc có thành phần chính là gadolinium – một kim loại hiếm có tính từ, có khả năng thay đổi từ tính của các phân tử nước xung quanh. Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thuốc cản từ để tăng độ chính xác và chi tiết cho hình ảnh MRI. Từ đó hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và phát hiện các vấn đề như khối u, viêm nhiễm, rối loạn tuần hoàn hoặc tổn thương mô.
II. Khi nào cần tiêm thuốc cản từ trong chụp MRI?
Một điều quan trọng mà mọi người cần hiểu rõ là: không phải mọi ca chụp MRI đều cần tiêm thuốc cản từ. Việc sử dụng thuốc cản từ chỉ được thực hiện khi bác sĩ đánh giá rằng nó thực sự cần thiết để nâng cao độ chính xác của hình ảnh, từ đó giúp đưa ra chẩn đoán đúng và điều trị hiệu quả hơn.
Các trường hợp thường được chỉ định tiêm thuốc cản từ gồm:
- Phát hiện và đánh giá khối u, viêm hoặc nhiễm trùng: Thuốc cản từ giúp làm nổi bật các vùng tổn thương, hỗ trợ phân biệt giữa mô lành và mô bệnh.
- Kiểm tra mạch máu và lưu lượng tuần hoàn: Trong các trường hợp nghi ngờ có hẹp mạch, phình động mạch, hoặc các bất thường mạch máu não, thuốc cản từ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc hiển thị hệ thống mạch một cách chi tiết.
- Chẩn đoán bệnh lý thần kinh: Với các ca nghi ngờ u não, đột quỵ, viêm tủy, tổn thương tủy sống hoặc thần kinh ngoại biên, thuốc cản từ giúp làm rõ các vùng bất thường mà hình ảnh MRI thông thường có thể bỏ sót.
- Tầm soát và theo dõi ung thư: Thuốc cản từ giúp bác sĩ phát hiện những khối u nhỏ, phân biệt lành tính hay ác tính, và theo dõi tiến triển bệnh trong quá trình điều trị.
III. Lợi ích của chụp MRI có tiêm thuốc cản từ
1. Tăng độ chính xác trong chẩn đoán
Khi có sự hỗ trợ của thuốc cản từ, hình ảnh thu được từ máy MRI sẽ trở nên sắc nét và chi tiết hơn, đặc biệt ở các vùng tổn thương nhỏ hoặc những khu vực khó quan sát. Thuốc cản từ giúp phân biệt rõ ràng giữa mô lành và mô bệnh, từ đó bác sĩ có thể đưa ra đánh giá chính xác hơn về mức độ, vị trí và đặc điểm tổn thương.
2. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm
Với khả năng làm nổi bật những thay đổi bất thường trong mô, thuốc cản từ giúp phát hiện các khối u nhỏ, viêm nhiễm hoặc tổn thương mà ở giai đoạn đầu chưa có biểu hiện lâm sàng rõ rệt. Điều này đặc biệt quan trọng trong tầm soát và chẩn đoán ung thư sớm, khi khả năng điều trị thành công còn rất cao.
3. Đánh giá hiệu quả điều trị
Sau quá trình điều trị như hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật, chụp MRI có tiêm thuốc cản từ giúp theo dõi chính xác mức độ đáp ứng của cơ thể, phát hiện tái phát sớm nếu có.
4. An toàn hơn so với CT có cản quang
MRI không sử dụng tia X nên giảm nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ, đặc biệt phù hợp với trẻ em, người bệnh cần chụp nhiều lần hoặc phụ nữ mang thai (theo chỉ định nghiêm ngặt).
IV. Tác dụng phụ của thuốc cản từ MRI – Có nguy hiểm không?
Việc tiêm thuốc cản từ khi chụp MRI thường được đánh giá là an toàn với phần lớn người bệnh. Tuy nhiên, giống như bất kỳ thủ thuật y khoa nào, vẫn có khả năng xuất hiện một số tác dụng phụ. Việc hiểu rõ những nguy cơ này sẽ giúp bạn yên tâm hơn và chủ động theo dõi sức khỏe sau khi chụp.
1. Tác dụng phụ nhẹ (thường gặp)
Các phản ứng nhẹ thường xảy ra trong vòng vài phút sau khi tiêm thuốc cản từ, bao gồm:
- Mẩn đỏ, ngứa hoặc nổi mề đay trên da.
- Cảm giác buồn nôn, nôn, nhức đầu nhẹ hoặc vị kim loại thoáng qua trong miệng.
- Một số người có thể thấy chóng mặt hoặc cảm giác nóng lan tỏa.
Những triệu chứng này thường tự biến mất mà không cần can thiệp y tế.
2. Tác dụng phụ vừa và nặng (hiếm gặp)
- Một số hiếm có thể gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng (phản vệ), cần can thiệp y tế khẩn cấp
- Với bệnh nhân suy thận, việc tiêm thuốc có chứa gadolinium có thể dẫn đến tình trạng xơ hóa hệ thống, gây tổn thương da và các cơ quan nội tạng.
- Rất hiếm khi thuốc gây ảnh hưởng tới hô hấp, thần kinh hoặc tim mạch, nhưng điều này chủ yếu xảy ra ở những người có bệnh nền nặng và không kiểm soát.
3. Vấn đề lưu giữ gadolinium trong cơ thể
Gần đây, một số nghiên cứu đã ghi nhận hiện tượng gadolinium tồn dư trong mô não và cơ thể sau khi chụp MRI, ngay cả ở người khỏe mạnh. FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) đã đưa ra cảnh báo và yêu cầu theo dõi chặt chẽ. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy lượng tồn dư này gây hại đến sức khỏe ở người bình thường. Vì vậy, trong đa số trường hợp, lợi ích chẩn đoán vượt trội của MRI có tiêm thuốc cản quang vẫn được ưu tiên, đặc biệt khi cần phát hiện sớm các bệnh lý nghiêm trọng như ung thư, tổn thương thần kinh hay mạch máu.
V. Những ai cần lưu ý khi tiêm thuốc cản từ MRI?
Mặc dù thuốc cản từ MRI thường được đánh giá là an toàn, vẫn có một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng trước khi tiêm loại thuốc này. Việc đánh giá nguy cơ và trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ sẽ giúp đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.
Nhóm cần thận trọng:
- Người có bệnh lý về thận, đặc biệt là những người có suy thận mạn tính hoặc đang lọc máu. Chức năng đào thải thuốc của thận bị giảm có thể dẫn đến tích tụ gadolinium trong cơ thể, gây nguy cơ xơ hóa hệ thống.
- Phụ nữ mang thai, dù chưa có bằng chứng rõ ràng thuốc gây hại cho thai nhi, nhưng vẫn nên hạn chế trừ khi thật sự cần thiết.
- Người có tiền sử dị ứng với thuốc cản từ, hoặc đã từng gặp phản ứng sau tiêm thuốc trong các lần chụp trước đó.
Biện pháp phòng tránh:
- Thông báo đầy đủ với bác sĩ về tình trạng sức khỏe, bệnh nền, thuốc đang sử dụng và tiền sử dị ứng.
- Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm chức năng thận (creatinine, eGFR) để đánh giá khả năng đào thải của cơ thể.
- Lựa chọn loại thuốc cản từ có cấu trúc ổn định hơn (macrocyclic) – ít nguy cơ tồn dư và tác dụng phụ hơn.
VI. Kết luận
Chụp MRI có tiêm thuốc cản từ là một phương pháp chẩn đoán hiện đại, an toàn và hiệu quả nếu được chỉ định và thực hiện đúng cách. Việc tiêm hay không nên để bác sĩ quyết định dựa trên kiến thức chuyên môn, không nên tự ý từ chối hoặc quá lo ngại. Nếu bạn còn băn khoăn, hãy liên hệ ngay với các bác sĩ của Phòng Khám Đa Khoa Med.Lotus để nhận được giải đáp tận tình và cụ thể thông qua:
Hotline: 0866 930 932
Website: medlotus.vn
Email: info@medlotus.vn
